Chegan os peixes cebra

Xa temos  uns 20 peixes cebra no laboratorio, veñen cedidos pola USC de Lugo, do deparmento de xenética dirixido por L. Sánchez Piñón, dentro dun programa para aumentar as vocacións científicas entre os mozos, mozas e pequenos en xeral.
O proxecto chámase "Una cebra en el agua" , e gustaríanos que provocase en todos nós curiosidade, interés, entusiasmo e a necesidade de facernos preguntas interesantes para familiarizarnos co método científico e saber máis.
Esperamos a colaboración de todos vós para manter os peixes felices,  se poidan reproducir y poder ver así o desenvolvemento embrionario. Os embrións desenvólvense rápido e son transparentes. Algunhas das súas características que os fan moi útiles nos laboratorios podemos aprendelas na páxina do proxecto.
Imos traballar alomenos en 2 clases co material desta páxina: " Una cebra en el agua". Debedes ir a "iniciar sesión";  login: ( o voso nome)  e   password:  (  o primieiro apellido). Debedes ler primeiro os documentos relacionados e logo practicar o aprendido nos xogos adxuntos empezando no nivel inferior.

Hat-Trick en Bioloxía

Tres alumnos do IES Rosalía foron os millores na Olimpiada de Bioloxía na fase galega celebrada este mes de xaneiro. Os alumnos foron: Paula Rodríguez, Alberto Rama e Fernando Castro, foron seleccionados para a seguinte fase nacional, que de seguro fara un bo papel.
Noraboa a todos eles, e a todos os que se animan a presentarse a estes certames.

Orixe da vida, evolución e biodiversidad

Comenzamos este tema practicando algo de sistemática e taxonomía, é dicir a clasificación dos seres vivos. Repartimos unhas fotocopias de traballo, tedes copias na aula virtual. Seravos útil o ano que ven saber como se fai o agrupamiento e nomenclatura científicas.
Estamos empezando o segundo cuatrimestre, e ven a conto aprender algo de evolución, unha xenial idea de Darwin que, 150 anos despois, aínda segué tan moderno e controvertido. En palabras do xenetista americano Dobzhansky (colaborador de Morgan): "nada ten sentido na bioloxía senón é baixo a teoría da evolución". É decir necesitamos as ideas evolutivas para interpretar moitos dos coñecementos que temos sobre os seres vivos e poder comprender mellor o mundo que nos rodea.

É un dos temas mais do meu gusto persoal.

Cepaea nemoralis

Quero mostrarvos a importancia de que haxa unha grande variación no ADN das poboacións, para a supervivencia das especies, como se observa nos caracoliños do campo, porque lle gustarán tanto ós paxaros?. Sabedes buscar na foto que cor terán os que viven na área das praias?, e os que viven en bosques?. Pois son todos da mesa especie.
Enlaces para saber mais:  PBS (inglés) Evolution & global warming
Seguen aquí algúns documentos utilizados: Evolución e sistemática (tomado de:educaste )
Para ver algunhas imáxenes e contestar exercicios ou preguntas: Comentar estas diapositivas (evolución)     árboles evolutivos  Cladogramas  Teoría endosimbiótica    
Para ampliar, consultar o saber máis da evolución humana   . Redordade a importancia de Atapuerca ( animación en flash ) en Burgos, onde se a topan os humanos europeos máis antigos e con excavacións que darán moitos datos no futuro.  Impresiona ver no multimedia de Lascaux as habilidades artísticas dos nodos antepasados europeos de hai 20-30000 anos, 10 curiosidades sobre os neandertales.
Videos de evolución:  A orixe da vida,  A orixe do universo e a vida ,  Biografía de Charles Darwin,  Charles Darwin y las Galápagos,     Charles Darwin e a evolución , Darwin y la diversidad de especies,   Darwin los fósiles y la anatomía comparada,   A odisea da especie     Adaptacións
Podedes ler aquí un resumo do libro sobre a orixe das especies, ou enteiro por capítulos,  outra edición. E tamén temos na rede traducións do seu libro Viaje de un naturalista en pdf.
Para saber máis: Microevolución

Os exemplos de evolución son de: Ecology and Evolution . A simulación dos coellos mostrada na clase (os que estivestes en alemania, probade esta simulación, está en varios formatos, probade aquel que teñades software) 

O próximo exame será dos temas 4, 5,  a sistemática e o método científico, as rocas e os cortes xeolóxicos. Será o 13 de marzo.

Cando rematedes o Proxecto de investigación podedes subir os vosos traballos na páxina ciencia21   (instrucións na aula virtual)
Un exemplo de investigación actual en Galicia, como evolucionaron algunhas plantas?

Proxecto de Ciencias

Imos aproveitar as vacacións de Navidad para empezar o proyecto de Ciencias. O diseño e as partes do proyecto tédelas unha fotocopia (podes descargado na aula virtual), recordade que deberes empezar por un tema de interés, unha pregunta, que debe ter datos numéricos para apoyar ou rechazar a hipótese e que, é moi importante definir ben unha variable independiente que é a única que vai cambiar, e o resto das variables deben permanecer constantes.
Para axudar a elexir os temas temos miles de páxinas e fontes en internet.Van a continuación algunhas:
Índice de experiencias,  Zonaedu,  Tryscience,  Feria Ciencias Google,   Biology Science Fair Project ideas,  Ideas Proyecto Ciencias High School,  Feria Ciencias Proyectos,  Feria Ciencias Ideas,  Ideas Feria Ciencias. Feria Ciencias Google
Outras ideas: Reproducir experimento Pasteur;  Herédanse as pisadas dactilares?;   Que papel de cociña é máis absorbente?;    Increméntase o pulso durante os exámes?;   que pH teñen os meus productos cosméticos?;    existe contaminación acústica nas clases?;  Que froita contén máis vitamina C?  Que embutido contén menos amidón?,  Favorece o efecto invernadoiro a xerminación de sementes?,  Canto dura o sabor dos chicles?.  Cantas especies de paxaros se poden ver na Alameda no mes de xaneiro?, Que variabilidade flora( na lonxitude, ou peso, ...)l presentan os rododendron da Alameda?,  Que factotes influen na formación de palomitas de millo?,   Varia o Ph da choiva en diferentes lugares de Galicia?,  Que alimento contén máis catalasa? ,   Quen contén máis ADN: a cebola ou os guisantes? ,  Hai infusorios no líquido de gardar as lentillas?,  e miles mais.
Google convoca un concurso anual pra premiar os millores proyectos.

Semana da Ciencia no Rosalía

O departamento de Física e Química do Rosalía organizou a Semana da Ciencia coa entusiasta axuda de alumnado de 1º Bacharelato. Mostráronnos moitas experiencias, algunhas casi "máxicas", en todas puidemos ver como nos acercábamos con  ganas de ver que había en cada obradoiro. Moitas gracias a todos e esperemos que sirva para  ter máis ganas de continuar, de facer ciencia, e de investigar. Aquí van un par de fotos.
E os nosos parabens ós gañadores de Galiciencia co seu supercoche eléctrico que os vai levar ata Barcelona.
Queremos poñer aquí amén algunhas novas que tiveron lugar en Santiago estas semanas: o Congreso de ENCIGA, Ensinantes da Ciencia en Galicia, que tivo lugar no IES Xelmírez I, e dentro deste Congreso a Ruta Xeolóxica que fai a profesora do Rosalía Conchita González Adán, xeóloga e polo tanto boa coñecedora das pedras que nos rodean.