Semana da Ciencia no Rosalía

O departamento de Física e Química do Rosalía organizou a Semana da Ciencia coa entusiasta axuda de alumnado de 1º Bacharelato. Mostráronnos moitas experiencias, algunhas casi "máxicas", en todas puidemos ver como nos acercábamos con  ganas de ver que había en cada obradoiro. Moitas gracias a todos e esperemos que sirva para  ter máis ganas de continuar, de facer ciencia, e de investigar. Aquí van un par de fotos.
E os nosos parabens ós gañadores de Galiciencia co seu supercoche eléctrico que os vai levar ata Barcelona.
Queremos poñer aquí amén algunhas novas que tiveron lugar en Santiago estas semanas: o Congreso de ENCIGA, Ensinantes da Ciencia en Galicia, que tivo lugar no IES Xelmírez I, e dentro deste Congreso a Ruta Xeolóxica que fai a profesora do Rosalía Conchita González Adán, xeóloga e polo tanto boa coñecedora das pedras que nos rodean.

Xenética mendeliana e inxeniería xenética

Fotos tomadas de http://ataxias-galicia.blogspot.com/

 Os Temas 3 e 4 do libro de texto veñen dedicados á xenética. O tema 3 é a xenética mendeliana tradicional, faremos sobre todo problemas. O tema 4 está relacionado coa xenética máis moderna, a manipulación do ADN. 

Para saber máis de Mendel e as súas leises podemos consultar os seguintes enlaces:

Transmision dos caracteres      As Leis de Mendel   Un tour virtual pola abadía 

Como se fan os problemas de xenética?:     Paso a paso   Como se fan os problemas?

Problemas de xenetica tipo test  ( Dominancia incompleta= herencia intermedia):  Test de genetica mendeliana

Problemas resoltos:  Problemas 1     Problemas 2  Problemas 3    Problemas 4   Problemas 5   problemas 6   problemas 7     

Se queredes facer algún test da visión das cores:  Test daltonismo     test daltonismo2

E algúns videos que serven de complemento, o último  é un exemplo dos proxectos que fan os americanos na asignatura de Bioloxía:

Leyes de Mendel    Genetica Mendeliana      Rap de Xenetica Mendeliana

Faremos alguna proba de daltonismo 1, 2  na clase, tódolos anos aparece algún daltónico que non se dera conta da súa condición. Os daltónicos síntense diferentes e gustariame asegurar a todos que non ten importancia, todos somos diferentes afortunadamente. Para todos van uns enlaces de experiencias daltónicas: sondaltónico1 , 2  

Unha presentación da herencia ligada ó sexo e o análise de pedigrís ou árboles xenalóxicos (tomada da rede e modificada). Para practicar a interpretación de árbores xenealóxicos practicade nestes nelaces.

En inglés (probade, entendense moi ben), no segundo enlace é moi recomendable ver máis videos:  Gregor Medel    100 greatest discoveries

Espero que vos guste
Podedes ver aquí un aspecto do xardin da abadía en Brünn (Chequia) onde Mendel practicou os seus cruzamentos, e un aspecto dun manuscrito coa descripción do que se considera o texto dun experimento cinetífico ( escrito a man) máis valioso que existe, está en Alemania: (fonte )

A inxeniería xenética terá un gran desenvolvmento nas próximas décadas, volveredes a estudiala o próximao ano en CMC de 1ºBacharelato, polo que non insistiremos se non hai tempo, pero gustaríame presentarvos este video sobre Dopaxe xenético , é un exemplo dunha aplicación equivocada de técnicas útiles en mediciña, por exemplo para no futuro curar a distrofía muscular de Duchenne, unha alteración dun xen no cromosoma X que acorta unha vida con grandes limitacións. Outros vídeos: 1, 2,  3,  El mundo según Monsanto. Monsanto é a primeira compañía dedicada a producir entre otros herbicidas e sementes transxénicos, despois de conseguir patentar unha semente transxénica, a patente do primeiro ser vivo.
Un exemplo reciente do útil que pode ser a inxeniería genética. Unha simulación de como producir unha planta resistente ós insectos.  

Aniversario do terremoto de Lisboa

Hai hoxe 257 o suroeste da Península sufría un dos terremotos que se cree de mais intensidade dos coñecidos, tivo o seu epicentro nunha falla cerca do cabo S Vicente, no Oceáno Atlántico. O movemento sinteuse tan lonxe como os Paixes Baixos pero o peor estaba por chegar, o maremoto que alcanzou Lisboa pola noite destrozou a floreciente cidade portuaria barcos incluídos, o incendio causado polos lumes caseiros que se propagaron con rapidez nos movementos de terras do terremoto e réplicas acabaron de destrozar a cidade ocasionando un caos e uns 80000 mortos so en Lisboa.
Naquela época estes acontecementos desastrosos eran interpretados como castigo divino. Hoxe temos tecnología e coñecementos para saber que onde se produciron terremotos e maremotos van a sufrir mais, e canto mais tempo pase máis probabilidad e hai de que sucede outro acontemento similar.
Coinicidindo co aniversario do terremoto de Lisboa debemos recordar que non temos un sistema de aviso e prevención de maremotos nas nosas pobladas costas.
Este curso e máis adiante estudiaremos na Xeoloxía os terremotos pero non está de maís ir tomando nota do que sucede no noso planeta e seguir de cerca unha das controversias con moitas consecuencias: os cambios no clima.

Tema 2 (cont): mitose e meiose

(tomado de postershop)

Os procesos de division celular van asociados  o aumento do numero de celulas e a reproduccion. A divisin do nucleo pode ser por mitose, na maioria das celulas; ou meiose para dar celulas coa mitade de cromosomas, moitas veces gametos para a reproduccion sexual. Despois da division do nucleo ten lugar case sempre a division do citoplasma.

Debedes completar a información do libro con animaciones e vídeos:   Mitose, meiose jonhkyrk         Mitose e meiose  , division cells alive       Video dos cromosomas

Para que practiques: Pon nomes 1    Pon mais nomes   test1     test2 

Case todos os seres vivos intercambian información xenetica porque evolutivamente ten vantaxes (recordade as bacterias cando pasan xenes resistentes a penicilina). Tamen ten vantaxes evolutivas os ciclos que alternan fases haplontes e diplontes, moitas veces con reproduccion sexual e asexual, as duas representan pasos moi importantes na evolucion e a diversificacion dos seres vivintes na Terra.

RECORDADE QUE REMATANDO O TEMA 2 HABERÁ UN EXAME DOS TEMAS 1 E 2, ou sexa arredor do "Halloween"

Tema 2 : A información xenética

un modelo no Darwin Center

Foron Watson e Crick en 1953 baseandose nunha fotografía de Rosalind Franklin con raios X, quenes propuxeron un modelo de ADN rapidamente aceptado por todos e ben demostrado  posteriormente.     Podemos vela molecula de ADN en 3D
Seguen algúns enlaces para ver simulacións:       Duplicación do ADN.      Simulación2.     Simulación2 da autoreplica do ADN       Transcripción1      Transcripción2     Síntese de proteínas        O código xenético e a síntese de proteínas      
Con toda esta información, xa poderes facer un modelo 3D do ADN, en grupos de ata 4 persoas, levará os nomes completos dos membros do grupo, ENTREGARASE ANTES DO 31 DE OUTUBRO, e a calificación engadirase á nota do próximo exame. Levará un documento  adxunto cos nomes indicando como se fixo e a equivalencia dos elementos do ADN, ben indicados, e como están representados: nucleótidos, as 4 bases, as pontes de H, a desoxirribosa e o grupo fosfato, podedes facer tamén unha valoración da aportación de cada membro do grupo ó resultado final. 
Calificación: ata +0.4 sobre a nota do próximo exame, se os traballos están ben feitos e un -0.4 se non se presenta. Se o modelo é da duplicación do ADN ou da síntese de proteínas poderáse subir a nota ata +0.6. É imprescindible ter unha boa nota de clase para subir calquer nota de exame.  É OBRIGATORIO presentar algún modelo. NON se admitirán despois do 31 de outubro.
Como facer un modelo 3D do ADN? (inglés), outro modelo do ADN ,ou buscando en Google "DNA model". Tamén podedes mirar nas entradas do ano pasado as fotos dos modelos que fixeron os vosos compañeros hai un ano